Το ΠΑΣΟΚ σε νεοφιλελεύθερη μετάλλαξη


Tου Αλέξη Π. Μητρόπουλου*

Η πολιτική των κομμάτων εξουσίας εντός των πλαισίων της σύγχρονης λυμφατικής αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας –που αναπαράγονται με προσομοιωμένες πλέον αναπαραστάσεις στο Διαδίκτυο ή στα προγράμματα των δημοσκοπικών εταιρειών–, αφυδατωμένη από τις αυθόρμητες και πρωτογενείς συνελεύσεις των κομματικών οργανώσεων της βάσης, τις ιδεολογικές συνδιασκέψεις και τα ουσιαστικά Συνέδρια, αποκτά όλο και περισσότερο έναν αντιδιαλεκτικό-μονοδρομικό χαρακτήρα. Η επιθυμία τους να βρίσκονται σε εξουσιαστική τροχιά και ετοιμότητα, ανεξαρτήτως των ιδεολογικών τους αφετηριών και των προγραμματικών τους εξαγγελιών, τα καθιστά δογματικούς απολογητές τού κρατούντος συστήματος, οιονεί διχασμένες προσωπικότητες, με όρους Ψυχιατρικής.

Τα ηγετικά τους στελέχη, προσπαθώντας να ισορροπήσουν πάνω στις κλονισμένες ράγες των συλλογικών εγχαράξεων αλλά και να «πιαστούν» από τη συστημική αναγκαιότητα, αποπειρώνται να συγκεράσουν επί τω αυτώ όλα τα αντιφατικά κριτήρια και τους αλληλοαποκλειόμενους συλλογισμούς. Νομίζουν πως έτσι θα διατηρηθούν στην επιφάνεια των πραγμάτων, ανεξαρτήτως των επιδεινώσεων των «καιρικών» φαινομένων. Γίνονται στελέχη «παντός καιρού», συνειδήσεις ευρείας χωρητικότητας, έτοιμες να αποδεχθούν και να επιχρωματίσουν –ανάλογα με το χρώμα των καταγωγικών τους συμβόλων– τη σημερινή τους ετερονομία. Με την αιτιολογία ότι δεν μπορούν να αγνοηθούν οι δουλείες και οι καταναγκασμοί, που απορρέουν από τη συγκεκριμένη βούληση των παικτών τής παγκοσμιοποίησης, προσπερνούν κάθε εναλλακτική σκέψη, ωσάν η νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση να είναι μια «… κάποια φυσική κατάσταση της ανθρωπότητας…».1 Ορισμένα υπερβαίνουν αυτή τη διαδικασία αυτοακύρωσης και προχωρούν πολύ πιο πέρα από τη φαινομενική αντίθεση μεταξύ «αδήριτου» παρόντος και πολιτικής καταγωγής. Υπερακοντίζουν τους καταναγκασμούς τού συστήματος, αναγορεύοντας τις ντιρεκτίβες του ως αυτονόητο εφαλτήριο της εθνικής μας πολιτικής. Ισχυρίζονται ότι «… η τεχνοκρατική τήρηση του Μνημονίου εν τέλει είναι το λιγότερο που πρέπει να κάνουμε για να εξέλθουμε από την κρίση…».2

Ιδεολογική αλλοτρίωση

Στο βαθμό που αυτές οι απόψεις εντάσσονται στη διακήρυξη περί του νέου Κοινωνικού Κράτους που ετοιμάζει το ΠΑΣΟΚ, τότε βρισκόμαστε μπρος σε μιαν ολοκληρωτική ιδεολογική αλλοτρίωση, όπου η σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία δεν καλείται απλώς να «εκσυγχρονίσει» τις κρατικές δομές και τους κοινωνικούς θεσμούς, αλλά και να νομιμοποιήσει την πλατφόρμα αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης, κατά τους όρους που υπαγορεύουν αυτοί που την προκάλεσαν. Αν η παρωχημένη Συναίνεση της Ουάσιγκτον των λεγόμενων «διαρθρωτικών αλλαγών» (που, παρά τον επιφαινόμενο πλουραλισμό τους, συμποσούνται στις πολιτικές λιτότητας, τις ιδιωτικοποιήσεις και την απορρύθμιση της αγοράς εργασίας) γίνεται πια –έστω και ετεροχρονισμένα– η ιδεολογική βάση τού κάποτε ριζοσπαστικού Σοσιαλιστικού Κινήματος, τότε το κάστρο είχε παρθεί εκ των προτέρων, αφού «… οι απαιτήσεις του νεοφιλελεύθερου ΔΝΤ και της συντηρητικής Επιτροπής της ΕΕ εξέφραζαν σε μεγάλο βαθμό τους ευσεβείς πόθους και τις βαθύτερες επιδιώξεις του οικονομικού επιτελείου της Κυβέρνησης. (…) Εξάλλου, πολλά στοιχεία των συμφωνιών με την τρόικα αποτελούσαν σκέψεις και προτάσεις της ελληνικής πλευράς…».3

Από αυτή πλέον την παρωχημένη νεοφιλελεύθερη βάση, που –κατά τραγική ειρωνεία της Ιστορίας– χάνει παντού έδαφος λόγω των δογματικών αγκυλώσεων και των πρακτικών της αστοχιών πλην της Ελλάδας, εκπορεύονται και οι προτεινόμενες πολιτικές που αντιμετωπίζουν τη χώρα ως παράδεισο της ατυπίας και ως άντρο του ασύντακτου πρωτογονισμού, εν αντιθέσει με την ευταξία και την κοινωνική αποτελεσματικότητα των κρατών τού λεγόμενου αναπτυγμένου κόσμου και κυρίως των χωρών της ΕΕ και της ΟΝΕ! Οι Έλληνες εγκαλούμαστε ότι έχουμε αμφίθυμη τάση απέναντι στις ευρωπαϊκές «αξίες», επειδή βλέπουμε την Ευρώπη κυρίως ως χρηματοδότη μας και όχι ως ένα πεδίο νέων ευκαιριών!4

Με αναμφισβήτητο δεδομένο και πανθομολογούμενη τη διαπίστωση ότι η ΕΕ σήμερα ενδιαφέρεται κυρίως για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και την ευημερία των «ευαγών» καθιδρυμάτων που εμπορεύονται το χρήμα και όχι βεβαίως για την ουσιαστική σύγκλιση των οικονομιών, την αναβάθμιση του Κοινωνικού Κράτους, την προαγωγή τού παράγοντα «εργασία» και, ασφαλώς, για την εξάλειψη του περίφημου δημοκρατικού ελλείμματος, τότε είναι απολύτως συμβατή με την παράδοση της Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας, του Διαφωτισμού αλλά και τις μνήμες της άμεσης, έμμεσης ή μικτής Δημοκρατίας η αντίσταση σ’ αυτή τη μονεταριστική μονομέρεια. Αν γινόταν, εξάλλου, ένα ουσιαστικό ισοζύγιο των εισροών (ασχέτως αν δεν χρησιμοποιήθηκαν όλες σε σχέδια πρόσφορης ανάπτυξης) και των εκροών από και προς την ΕΕ, με τον συνυπολογισμό της αναδιανεμητικής δραστικότητας των Κανονισμών, των Οδηγιών, των νομισματικών πολιτικών και των δεσμεύσεων από το ενδοευρωπαϊκό εμπόριο, τότε πολλοί θα βρίσκονταν προ εκπλήξεων για τις πολλές και δύσκολα αντιστρέψιμες παράπλευρες απώλειες μιας λεόντειας συμφωνίας-πλαισίου, οι ύστερες παρενέργειες της οποίας υποστασιοποιή-θηκαν σε πολλές ρυθμίσεις του Μνημονίου.

Υπερεπέκταση του ιδιωτικού τραπεζικού κεφαλαίου

Η αλόγιστη πιστωτική υπερεπέκταση και υπερεξάρτηση του ιδιωτικού τραπεζικού κεφαλαίου εν σχέσει με την εξάρτηση του Κράτους και της πραγματικής οικονομίας ήταν αυτή που, με το ιδεολόγημα του ισχυρού και αφόρητα υπερτιμημένου για τους Έλληνες ευρώ, κανονάρχησε και συντήρησε το πιο εξωστρεφές καταναλωτικό πρότυπο που γνώρισε ποτέ η χώρα. Οι αμετροέπειες για δήθεν συνείδηση «αναδελφοσύνης» εν σχέσει με τους δυτικούς λαούς και το «ανορθολογικό πνεύμα» δεν είναι συμβατές με τις καθολικά εξωστρεφείς καταναλωτικές μας προτιμήσεις, που επιδοτούν την ανεργία στη Γερμανία και τις άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης με ακριβό δανεισμό, που εντέλει επιβαρύνει (με ευθύνη των κυβερνήσεων και του χρηματοπιστωτικού συστήματος) διαχρονικώς όλους τους πολίτες. Αυτή είναι η ουσία ενός βίαιου και επιπόλαιου εκδυτικισμού που προώθησε κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες το πολιτικό σύστημα. Δεν προσφέρει τίποτε, αλλ’ απεναντίας περιπλέκει τα πράγματα, να βλέπουμε τη διήκουσα γραμμή της κοινωνίας μας ανεστραμμένη.

Ως προς τη λειτουργία των Κομμάτων και το νέο άνοιγμά τους σε πρόσωπα επιτυχημένα στην κοινωνική, οικονομική και πνευματική ζωή, αυτό, όσο κι αν καταρχάς φαίνεται αναζωογονητικό, δεν μπορεί να έχει θετικές συνέπειες σε έναν πολιτικό οργανισμό που επέλεξε να είναι κόμμα-έλλειψη,5 δηλαδή μια ομήγυρη επιτελικών συμβούλων και διαφημιστών, που εναλλάσσουν τις θέσεις μεταξύ εταιρειών και κομμάτων, ως στελέχη τού ηγετικού του πυρήνα, συνθήκη που μοιραία συνεπιφέρει την παρακμή έως εξαφάνισης των οργανώσεων βάσης, των πρωτογενών δηλαδή συνελεύσεων του Δήμου, όπου η καθημερινή επαφή και αντιμαχία προσέδιδε νόημα στην πολιτική συμμετοχή. Η μετανεωτερική αντίληψη των επιτυχημένων επαγγελματιών τού ιδιωτικού τομέα, που αναλαμβάνουν να μεταρρυθμίσουν το Κράτος με την εμπειρία των αρχών της ιδιωτικής οικονομίας, δεν μπορεί παρά να οδηγήσει σε περαιτέρω ιδιωτικοποίηση του Κράτους, σε αγοραιοποίηση των δημοσίων αγαθών και των κοινοχρήστων χώρων, σε υποβάθμιση της κρατικής ελεγκτικής και παρεμβατικής αρμοδιότητας.

Πώς μπορεί άλλωστε ένα σύγχρονο κράτος να ανταποκριθεί στις αυξημένες κοινωνικές του υποχρεώσεις μέσα σε ένα εχθρικό νεοφιλελεύθερο πλαίσιο επιθετικής επιχειρηματικότητας, χωρίς έναν υπολογίσιμο, υγιή, αυτοτροφοδοτούμενο και προηγμένο τομέα κοινωνικής οικονομίας;

Πώς μπορεί να επιτευχθεί μια θετική αειφορική ανάπτυξη, όταν το Κράτος και οι δημόσιοι φορείς οδηγούνται –με τη θεωρία του μηδενικού δημοσιονομικού ελλείμματος– σε πλήρη αδυναμία να αναπτύξουν ευέλικτες οικονομικές και δημοσιονομικές πολιτικές, που βρίσκονται στον αντίποδα της χρηματοπιστωτικής συσσώρευσης και του μονεταριστικού δογματισμού;

«Προτείνεται δηλαδή ως θεραπεία η αύξηση των δόσεων δηλητηρίου, προκειμένου να σωθεί ο ασθενής που δηλητηριάστηκε», όπως εύστοχα παρατηρεί ο Ν. Κοτζιάς στο ως άνω άρθρο του.

Και ποιες ίσες ευκαιρίες μπορεί να δώσει το αποδυναμωμένο, υπηρετικό και απισχνανσμένο Κράτος στην εποχή της καταρρέουσας αλλά πάντα εκδικητικής νεοφιλελεύθερης αίρεσης, όταν αποστερηθεί των κυρίαρχων πολιτικών τής καθολικότητας και της αυτόματης επέκτασης των άυλων και υλικών κοινωνικών του παροχών προς πάσα κατεύθυνση, αντικαθιστώντας τες με τη «στοχευμένη» φιλανθρωπική δράση;

Αν αυτές οι «αρχές» που εσχάτως προβάλλονται είναι τα στοιχεία της νέας ταυτότητας του ΠΑΣΟΚ, τότε βρισκόμαστε πλέον και θεωρητικά στην πλήρη μετάλλαξή του από φορέα συλλογικών εγχαράξεων σε αχθοφόρο του καταρρέοντος, αναχρονιστικού, αντιανθρώπινου και ανθελληνικού (εν σχέσει με τις διαχρονικές αξίες του Ελληνικού Πολιτισμού) νεοφιλελευθερισμού.

1. Βλ. άρθρο του Γιώργου Ρούσση: «Οι λυκάνθρωποι του καπιταλισμού», Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 8-8-2010.
2. Βλ. άρθρο του Ηλία Μόσιαλου: «Η χώρα χρειάζεται συνολική αναδιάρθρωση», Το Βήμα, 8-8-2010.
3. Βλ. άρθρο Νίκου Κοτζιά «Είναι οι αλλαγές του Μνημονίου μεταρρυθμίσεις;», Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 8-8-2010.
4. Βλ. το ως άνω άρθρο του Ηλία Μόσιαλου.
5. Βλ. Κόλιν Κράουτς: Μεταδημοκρατία, εκδόσεις Εκκρεμές, Αθήνα, 2006.

* Ο καθηγητής Αλέξης Π. Μητρόπουλος (a-mitrop@otenet.gr) είναι μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ και πρόεδρος της Ένωσης για την Υπε-ράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους (ΕNΥΠΕΚΚ).

πηγή

Καταχωρίσθηκε στὴν κατηγορία Άρθρα καὶ σημειώθηκε ὡς , , . Φυλάξτε τὸν μόνιμο σύνδεσμο στὰ ἀγαπημένα σας.

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

Αὐτὸς ὁ ἱστότοπος χρησιμοποιεῖ τὸ Akismet γιὰ νὰ μειώσει τὰ ἀνεπιθύμητα μηνύματα. Μάθετε τί συμβαίνει μὲ τὰ δεδομένα τῶν σχολίων σας.