Η τελευταία στροφή της Ευρώπης πριν την ελληνική έξοδο


Τώρα, που η ηχηρή αναποφασιστικότητα της ψήφου του ελληνικού λαού για τη μελλοντική πορεία του οδηγεί σε νέες εκλογές, οι Ευρωπαίοι ηγέτες δηλώνουν πως η δεύτερη εκλογική αναμέτρηση θα είναι κάτι σαν δημοψήφισμα για το αν η Ελλάδα θα παραμείνει ή όχι στο ευρώ. Πρόκειται για το ίδιο σενάριο που είχαν απορρίψει κατηγορηματικά τον περασμένο Νοέμβριο, όταν το πρότεινε ο τότε Έλληνας πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου. Ήταν λάθος τους αλλά καλύτερα να γίνει έστω τώρα.

Αν οι Έλληνες έχουν αποφασίσει ότι δεν θέλουν να μείνουν στη νομισματική ένωση, δεν υπάρχει λόγος η Ευρώπη να τους κολακεύει ούτε να τους φοβίζει προκειμένου να εκβιάσει την παραμονή τους. Όπως σωστά το έθεσε ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Χοσέ Μανουέλ Μπαρόζο, η τελική απόφαση για την παραμονή στην Ευρωζώνη θα πρέπει να ληφθεί από την ίδια την Ελλάδα.

Στις εκλογές της 6ης Μαΐου τα δύο τρίτα των Ελλήνων υποστήριξαν κόμματα που απορρίπτουν την πολιτική λιτότητας έναντι χρηματοδότησης της Ευρωζώνης και του ΔΝΤ. Παράλληλα οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η πλειοψηφία των Ελλήνων θέλει να παραμείνει στο ευρώ. Μία από τις πολλές τραγωδίες της ελληνικής κρίσης υπήρξε η αδυναμία των Ελλήνων πολιτικών ηγετών να πουν στον κόσμο την αλήθεια. Ότι δεν υπάρχει επιλογή ανάμεσα στη λιτότητα και την εγκατάλειψη του ευρώ. Ότι τα προβλήματα του παρελθόντος και οι δημοσιονομικές υπερβολές της Ελλάδας έχουν καταστήσει τη λιτότητα αναπόφευκτη, είτε με είτε χωρίς τα ευρωπαϊκά δάνεια, είτε εντός είτε εκτός του ευρώ.

Η Ελλάδα θα αντιμετωπίσει ακόμα μεγαλύτερες δυσκολίες αν η αυριανή κυβέρνηση της Αθήνας αποφασίσει να καταγγείλει το σχέδιο διάσωσης. Η οικονομική κατάρρευση θα επιδεινωθεί περαιτέρω αν η χώρα βγει από το ευρώ. Αλλά είναι προφανώς τέτοια η αηδία των Ελλήνων με το πολιτικό τους κατεστημένο και με τις υπαγορεύσεις του Βερολίνου και των Βρυξελλών που είναι πολύ πιθανό ότι στις 17 Ιουνίου θα δώσουν ακόμα μεγαλύτερη υποστήριξη στα κόμματα που απορρίπτουν το πρόγραμμα λιτότητας έναντι χρηματοδότησης. Η Ευρωζώνη θα πρέπει λοιπόν να αρχίσει να προετοιμάζεται γι’ αυτό το ενδεχόμενο.

Είναι αλήθεια πως οι Ευρωπαίοι ηγέτες διακηρύσσουν ομόφωνα ότι αν η Ελλάδα δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της, οι εταίροι της δεν θα συνεχίσουν να χρηματοδοτούν το ελληνικό δημόσιο προκειμένου να πληρώνει συντάξεις και μισθούς του δημόσιου τομέα και να συνεχίσει να εξυπηρετεί το χρέος του. Η Ευρωζώνη έχει παίξει το παιχνίδι του φόβου με την Ελλάδα ξανά και ξανά και μάλλον τείνει να κάνει πρώτη εκείνη πίσω. Η κυρίαρχη άποψη αυτή τη στιγμή είναι πως τώρα δεν πρέπει να υποχωρήσει έναντι της Ελλάδας – και πως ούτε το ΔΝΤ μπορεί να το επιτρέψει. Οι συμφωνίες που προτάθηκαν στην Αθήνα έχουν πολλές αδυναμίες αλλά είναι και γενναιόδωρες. Αν η Αθήνα απορρίψει την ευρωπαϊκή συμφωνία, οι εταίροι της πρέπει να την αφήσουν να χρεοκοπήσει.

Μόνο στο πλαίσιο μιας πανευρωπαϊκής χαλάρωσης των στόχων του προϋπολογισμού – που  είναι πολύ πιθανόν να δούμε σχετικά σύντομα – θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί μια τροποποίηση του προγράμματος της Αθήνας. Ακόμη και αυτό το ενδεχόμενο πάντως δεν φαίνεται να εξασφαλίζει σημαντική πολιτική στήριξη στην Ελλάδα και σε κάθε περίπτωση ίσως έρθει πολύ αργά.

Η χρεοκοπία δεν θα βγάλει αυτομάτως την Ελλάδα εκτός ευρώ. Το να λέμε ότι ένα εθνικό χρεοστάσιο ισοδυναμεί με αποχώρηση από το ευρώ, όπως έκανε πολλές φορές η Γερμανίδα καγκελάριος Αγγέλα Μέρκελ από το 2010, μάλλον ενισχύει τις πιθανότητες της αποχώρησης. Αλλά εξίσου αληθεύει πως οι Έλληνες δεν θέλουν να βγουν από το ευρώ και πως θα το κάνουν μόνο αν υποχρεωθούν. Κι ένας τέτοιος εξαναγκασμός θα προκύψει αν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα κόψει τη χρηματοδότηση προς τις ελληνικές τράπεζες μετά τη μαζική απόσυρση καταθέσεων που μπορεί να προκαλέσει η χρεοκοπία.

Αν το κοινό νόμισμα διαλυθεί, αυτό δεν θα οφείλεται στη χρεοκοπία της Ελλάδας αλλά στο ότι η νομισματική ένωση και η εθνική ευθύνη για τις τράπεζες αποδείχτηκαν μη βιώσιμος συνδυασμός. Οι πολιτικοί και οικονομικοί ηγέτες της Ευρωζώνης αρχίζουν τώρα να το αντιλαμβάνονται. Τα ευρωπαϊκά ταμεία διάσωσης θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη διάσωση των τραπεζών. Και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε έστω και καθυστερημένα κάποια σχέδια για πανευρωπαϊκούς κανόνες εκκαθάρισης των τραπεζών και εγγύησης των καταθέσεων.

Αν η Ευρωζώνη αποφασίσει να μην εκδιώξει την Ελλάδα από το ευρώ – και παρά τη σκληρή ρητορική, στην πραγματικότητα η πλειοψηφία των Ευρωπαίων ηγετών διστάζει πολύ να κάνει κάτι τέτοιο – ο μόνος τρόπος για να το αποφύγει θα είναι να σώσει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα από την κατάρρευση ακόμα κι αν το ελληνικό δημόσιο χρεοκοπήσει επισήμως.

Η Ευρώπη μπορεί να χρειαστεί να κάνει τις σχετικές επιλογές ακόμα και πριν από ένα ελληνικό χρεοστάσιο, πριν ή μετά τις εκλογές της 17ης Ιουνίου. Οι Έλληνες άρχισαν κιόλας να ψηφίζουν με το πορτοφόλι τους. Ενώ οι καταθέσεις είχαν σταθεροποιηθεί για αρκετούς μήνες, αυτή τη στιγμή υπάρχει επιτάχυνση αποσύρσεων. Είναι δύσκολο να δει κανείς όμως πώς, ιδίως το Βερολίνο, θα εξασφαλίσει τα πολιτικά περιθώρια να επιτρέψει στην Ευρωζώνη να στηρίξει τις ελληνικές τράπεζες. Αν δεν το κάνει, θα βρεθούμε μπροστά στην άσχημη  εναλλακτική πορεία μιας ολοκληρωτικής κατάρρευσης στην Ελλάδα και του κινδύνου  μαζικής απόσυρσης καταθέσεων στις άλλες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας

Πηγή

Καταχωρίσθηκε στὴν κατηγορία Άρθρα. Φυλάξτε τὸν μόνιμο σύνδεσμο στὰ ἀγαπημένα σας.

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

Αὐτὸς ὁ ἱστότοπος χρησιμοποιεῖ τὸ Akismet γιὰ νὰ μειώσει τὰ ἀνεπιθύμητα μηνύματα. Μάθετε τί συμβαίνει μὲ τὰ δεδομένα τῶν σχολίων σας.