Επίσκεψη Τούρκου υπουργού Εξωτερικών άνευ αποτελέσματος και ουσίας


φοραματιζόταν τη συνεργασία των υπόδουλων βαλκανικών λαών για την απελευθέρωσή τους από τον οθωμανικό ζυγό και τη δημιουργία ενός ευνομούμενου δημοκρατικού κράτους, όπου θα κυριαρχούσε η ελληνική γλώσσα και παιδεία.

Η Χάρτα του Ρήγα προκάλεσε το έντονο ενδιαφέρον του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Ahmet Davutoğlu. Το όραμα του Ρήγα Βελεστινλή για τη συνεργασία των υπόδουλων βαλκανικών λαών με σκοπό την αποτίναξη του οθωμανικού ζυγού και την κυριαρχία της Ελληνικής γλώσσας και παιδείας στην περιοχή ως αντίδοτο στο νεοοθωμανισμό…

Έχοντας επιβιώσει από μία ακόμα πρόταση μομφής λόγω της συνολικής αποτυχίας της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής σε Συρία, Ιράν, Ιράκ και Αίγυπτο και μετά από ένα δύσκολο ταξίδι στην Αρμενία, ο πολύς – αλλά όχι δικαιωμένος από τις στρατηγικές του – υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Ahmet Davutoğlu επισκέφθηκε την Αθήνα, ανταποδίδοντας την επίσκεψη του ομολόγου του τον περασμένο Ιούλιο. Με δεδομένα τα ανταγωνιστικά και αντικρουόμενα συμφέροντα Ελλάδας και Τουρκίας, το ενδιαφέρον της χθεσινής επίσκεψης Davutoğlu ήταν ότι τελικά αυτή πραγματοποιήθηκε παρά τα διάφορα δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου που έκαναν λόγο για κίνδυνο ματαίωσής της λόγω έντονης ενόχλησης της Άγκυρας για το γεγονός ότι συνέπεσε με την βολή αποδοχής του αντιαεροπορικού συστήματος S-300 στην Κρήτη.

Κυπριακό

Επιβεβαιώνοντας το βαρύ κλίμα που διαμορφώνεται στο Κυπριακό, ήταν εμφανής η προσπάθεια του A. Davutoğlu να επιρρίψει τις ευθύνες για τη μη έναρξη των συνομιλιών στη Λευκωσία, δηλώνοντας με τη συνήθη γενικολογία ότι η Τουρκία «είναι έτοιμη να κάνει ό,τι χρειαστεί για να αρχίσουν οι συνομιλίες». Η διάσταση απόψεων ήταν εμφανής από τις δηλώσεις των δύο υπουργών στη συνέντευξη Τύπου όπου:

  • ο μεν Ευ. Βενιζέλος μίλησε για μια διεθνή προσωπικότητα του κράτους με «ομοσπονδία δύο κοινοτήτων στο πλαίσιο της λύσης που θα σέβεται τις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και το ευρωπαϊκό κεκτημένο» ενώ ο A. Davutoğlu επανέλαβε την τουρκική θέση για μια «ομοσπονδία με δύο ιδρυτικά κράτη», ζητώντας ουσιαστικά την αναγνώριση του ψευδοκράτους.
  • ο Ευ. Βενιζέλος δήλωσε ότι στηρίζει πλήρως τις πρωτοβουλίες του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Ν. Αναστασιάδη και εξέφρασε την ελπίδα ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά θα «επιδείξει εντέλει καλοπιστία» ώστε να υπάρξει συμφωνία επί του κοινού ανακοινωθέντος, λέγοντας εμφατικά ότι αυτό «συνιστά το πλαίσιο της διαπραγμάτευσης» ενώ ο A. Davutoğlu υποβάθμισε σε θέμα «ορολογίας» τον όρο που έχει θέσει η Λευκωσία για αναφορά στο Κοινό Ανακοινωθέν της «ενιαίας και αδιαίρετης κυριαρχίας».
  • Ο A. Davutoğlu ανέφερε χαρακτηριστικά ότι υπάρχει το κεκτημένο του Σχεδίου Ανάν και χαιρέτισε την παρουσία του Ν. Αναστασιάδη στην προεδρία της Κύπρου, καθώς όπως είπε ήταν από τους υποστηρικτές του Σχεδίου Ανάν για να λάβει την απάντηση ότι θετική κληρονομιά του Σχεδίου Ανάν αποτελεί η πρόνοια για δημοψηφίσματα με τον Έλληνα ΥΠΕΞ να σημειώνει αρκετές φορές ότι το αποτέλεσμα των συνομιλιών θα πρέπει να είναι τέτοιο ώστε να μπορεί να εγκριθεί και στα δημοψηφίσματα. Ο Ευ. Βενιζέλος αναφέρθηκε και στο θέμα των χιαστί διαπραγματεύσεων, οι οποίες σε καμία περίπτωση δεν συνιστούν αναγνώριση της λεγόμενης «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βορείου Κύπρου», υπενθυμίζοντας ότι οι Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι ηγέτες συναντώνται επί χρόνια χωρίς αυτές οι συναντήσεις να παράγουν άλλο νομικό αποτέλεσμα, πέραν αυτού για το οποίο γίνονται, που αφορά τις διαπραγματεύσεις.

Συμπερασματικά, ο Τούρκος ΥΠΕΞ έδειξε ότι επιδιώκει αγωνιωδώς την εμφάνιση κινητικότητας στο Κυπριακό, επανέλαβε τρεις φορές στη διάρκεια των δηλώσεών του ότι μεταβαίνει ο ίδιος στην Κύπρο, υποδηλώνοντας ότι θα προσπαθήσει να σπρώξει τα πράγματα. Χαρακτηριστική ήταν η δήλωσή του πως «πρέπει να ξεκινήσουμε με τις απευθείας συνομιλίες, χάσαμε πολύ χρόνο». Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ευ. Βενιζέλος διεμήνυσε στην Αγκυρα ότι το Κυπριακό είναι το «κλειδί» για να προχωρήσουν οι ευρωτουρκικές αλλά και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Ελληνοτουρκικές και ευρωτουρκικές σχέσεις

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, στην κατ’ ιδίαν συνάντηση που είχαν ο υπουργός Εξωτερικών Ευ. Βενιζέλος και ο Τούρκος ομόλογός του A. Davutoğlu, η τουρκική πλευρά συμφώνησε να διευρυνθεί η ατζέντα των διερευνητικών επαφών από τον 55 γύρο και μετά, η οποία ώς τώρα ήταν περιορισμένη σε θέματα Αιγαίου και υφαλοκρηπίδας, και να περιλαμβάνει την Ανατολική Μεσόγειο και θέματα θαλασσίων ζωνών όπου ως γνωστόν η Τουρκία δεν αναγνωρίζει την επήρεια του Καστελόριζου. Αυτό το αίτημα το είχε θέσει επανειλημμένα το τελευταίο διάστημα η Αθήνα, ωστόσο η Αγκυρα εμφανιζόταν αρνητική. Ήδη στο υπουργείο Εξωτερικών έχει συσταθεί ειδική επιτροπή «με αντικείμενο την παρακολούθηση θεμάτων θαλάσσιων ζωνών» ωστόσο με δεδομένη την αδιαλλαξία της τουρκικής πλευράς και τη μη συμμόρφωσή της με το Δίκαιο της Θάλασσας, η διαδικασία της οριοθέτησης ΑΟΖ στο Αιγαίο θα εξελιχθεί πιθανότατα στη γνωστή φαρσοκωμωδία της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας. Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα οφείλει να εκμεταλλευτεί άμεσα την επιδείνωση των σχέσεων Τουρκίας-Αιγύπτου ώστε να επιλυθούν τα τεχνικά ζητήματα που εμποδίζουν την οριοθέτηση των ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι δύο υπουργοί ανακοίνωσαν ότι το επόμενο Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας θα συνέλθει στην Αθήνα το φθινόπωρο του 2014, μετά τη διεξαγωγή των αυτοδιοικητικών και ευρωκλογών του Μαίου στην Ελλάδα και των προεδρικών στην Τουρκία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον επέδειξε η τουρκική πλευρά για την επικείμενη ελληνική προεδρία της Ε.Ε. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο Ευ. Βενιζέλος είπε ότι το κεφάλαιο για την περιφερειακή πολιτική, που άνοιξε πρόσφατα, θα κλείσει εντός της ελληνικής προεδρίας και ότι «θα μπορούσαν να ανοίξουν και άλλα ενταξιακά κεφάλαια μέσα στο εξάμηνο», σημειώνοντας με νόημα πως αυτό εξαρτάται από την αλλαγή της ατμόσφαιρας σε σχέση με το Κυπριακό.

Η διμερής οικονομική συνεργασία βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο των συνομιλιών. Απαντώντας σε δημοσιογραφική ερώτηση, ο Ευ. Βενιζέλος έκανε ιδιαίτερη αναφορά στις θετικές συνθήκες που δημιουργεί για τον τουρισμό η Συμφωνία Επανεισδοχής Ε.Ε. – Τουρκίας που θα υπογραφεί στις 16 Δεκεμβρίου αλλά και στη συνεργασία στο πεδίο της ενέργειας με τους αγωγούς TAP και ΤΑΝΑΡ. Ο A. Davutoğlu υπογράμμισε ότι η σύσφιγξη των σχέσεων είχε πολύ θετικές επιπτώσεις στην οικονομική συνεργασία. «Το διμερές εμπόριο ανέρχεται στα 5 δισ. δολάρια και θέλουμε να το διπλασιάσουμε», τόνισε, ενώ πρόσθεσε ότι μεγάλος αριθμός Τούρκων επιχειρηματιών ενδιαφέρεται για επενδύσεις στην Ελλάδα.

Στις δημόσιες τοποθετήσεις του και με αφορμή ερωτήσεις για τα τεμένη, ο A. Davutoğlu έθεσε για μια ακόμα φορά θέμα τουρκικής μειονότητας, αναφέροντας ότι «το θέμα των μειονοτήτων μας πρέπει να θεωρείται ευκαιρία, γέφυρα που θα ενώνει τους δύο λαούς μας, και πρέπει να το βλέπουμε υπό τη σκοπιά των ίσων δικαιωμάτων των πολιτών».  Με μια μικρή… διάλεξη για θέματα πολιτιστικής κληρονομιάς, μειονοτικών δικαιωμάτων και πολυπολιτισμικότητας, ο Α. Νταβούτογλου επεχείρησε να διασκεδάσει τις αρνητικές εντυπώσεις που έχει δημιουργήσει η δηλωμένη πρόθεση κορυφαίων παραγόντων της τουρκικής κυβέρνησης για μετατροπή της Αγιά-Σοφιάς σε τζαμί αλλά και για την επιμονή στη λογική της αμοιβαιότητας σε ό,τι αφορά μείζονα θέματα του Οικουμενικού Πατριαρχείου.  Ο Τούρκος υπουργός, ο οποίος απέφυγε να αποδοκιμάσει τις δηλώσεις για την Αγιά-Σοφιά, αρκέστηκε στην αναφορά των έργων συντήρησης και αποκατάστασης που έγιναν σε αυτό το μνημείο τον 16ο αιώνα. Περνώντας μάλιστα στην αντεπίθεση και με καθηγητικό λόγο συνέστησε στην Ελλάδα να προβάλει την πολυπολιτισμικότητά της, εκφράζοντας τη θλίψη του, όπως είπε, που του προκαλεί «η θέα του κακοδιατηρημένου Φετιγιέ τζαμί στο Μοναστηράκι και δίπλα του την Ακρόπολη».

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, πάντως, έθεσε επίσης θέμα εκλογής των μουφτήδων στη Θράκη, συνδέοντάς το (ατυχώς) με την ανάδειξη του Οικουμενικού Πατριάρχη, ενώ θέλοντας να εμφανίσει τις… επιδόσεις της χώρας του στα ανθρώπινα δικαιώματα, αφού έκανε έμμεση κριτική στην Ελλάδα αναφέροντας ότι στην Τουρκία υπάρχει διαχωρισμός Κράτους – Εκκλησίας, επικαλέσθηκε την επιστροφή ορισμένων ακίνητων στις ελληνορθόδοξες κοινότητες της Πόλης. Βεβαίως για αρκετές από αυτές που υποχρεώθηκε να επιστρέψει το τουρκικό κράτος υπήρχε ήδη σε εξέλιξη προσφυγή εναντίον της Τουρκίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Ο Ευ. Βενιζέλος ξεκαθάρισε ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς είναι υποχρέωση των δύο χωρών ως μελών της UNESCO, διαμηνύοντας την πάγια θέση της κυβέρνησης ότι η ελληνική πλευρά δεν αναγνωρίζει θέμα τουρκικής μειονότητας στη Θράκη.

Συμπεράσματα

Το βασικό συμπέρασμα μιας ακόμη ελληνοτουρκικής συνάντησης σε επίπεδο ΥΠΕΞ είναι ότι η Τουρκία συνεχίζει να εκφράζει τη βούλησή της για πρόοδο των διμερών σχέσεων μόνο στα λόγια, επιμένοντας σε προκλητικές πράξεις και απαράδεκτες θέσεις που φανερώνουν και τις πραγματικές της προθέσεις. Άλλωστε και ο ίδιος ο πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς έχει διαπιστώσει από την συνάντηση με τον Τούρκο ομόλογό του στην Κωνσταντινούπολη το περασμένο Μάρτιο ότι μόνο για θέματα «χαμηλής πολιτικής» μπορεί να συζητά και να υπογράφει διμερείς συμφωνίες η Αθήνα με την Άγκυρα, ασχέτως αν αυτές πολλές φορές δεν υλοποιούνται. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η άρνηση του Έλληνα πρωθυπουργού να συζητήσει ως διμερές θέμα ελληνικού ενδιαφέροντος το ζήτημα της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης που αποτελεί διεθνής υποχρέωση της Τουρκίας, η οποία προσδοκά αμοιβαιότητα…

Υπ΄αυτά τα δεδομένα, η Ελλάδα οφείλει να επικεντρώσει την προσοχή της στην μεγιστοποίηση της οικονομικής και στρατιωτικής της ισχύος. Όπως εύστοχα σημείωσε και ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Δ. Αβραμόπουλος σε χθεσινές του δηλώσεις, «όσο και αν ηχεί παράδοξο και ενδεχομένως οξύμωρο σήμερα, αυτό που ζήσαμε εδώ με την επιτυχή βολή των S-300 αποτελεί μήνυμα για την ειρήνη και τη σταθερότητα στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, τα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο…»

strategyreports

Καταχωρίσθηκε στὴν κατηγορία Άρθρα. Φυλάξτε τὸν μόνιμο σύνδεσμο στὰ ἀγαπημένα σας.

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

Αὐτὸς ὁ ἱστότοπος χρησιμοποιεῖ τὸ Akismet γιὰ νὰ μειώσει τὰ ἀνεπιθύμητα μηνύματα. Μάθετε τί συμβαίνει μὲ τὰ δεδομένα τῶν σχολίων σας.