«Περί βλακείας»


Ο Carlo Cipolla ήταν διαπρεπής Ιταλός καθηγητής, ειδικευμένος στην ιστορία της οικονομίας. Δίδαξε στην Ιταλία και στις ΗΠΑ.

Έγραψε ένα σύντομο, πνευματώδες δοκίμιο σε μια προσπάθεια να ανιχνεύσει, να κατανοήσει και να εξουδετερώσει μία από τις πιο ισχυρές δυνάμεις που εμποδίζουν την ανάπτυξη της ανθρώπινης ευμάρειας και ευτυχίας: την ανθρώπινη ηλιθιότητα. Και αν αποδειχθεί ότι είναι αδύνατον να σώσουμε τον εαυτό μας από την ηλιθιότητα που μας περιβάλλει, τουλάχιστον μπορούμε να πάρουμε την εκδίκησή μας περιγελώντας την.

Αναπτύσσοντας την άποψή του περί βλακείας, αναφέρει:

«Η βλακεία έχει τρία χαρακτηριστικά :

1ο. Η βλακεία είναι ασυναίσθητη και υποτροπιάζει . «Ο κίνδυνος της βλακείας προέρχεται από τον βλάκα που δεν ξέρει ότι είναι βλάκας» . Αυτό δίνει μεγαλύτερη δύναμη και αποτελεσματικότητα στην καταστρεπτική δράση της . Ο βλάκας δε γνωρίζει τα όριά του , παραμένει προσκολλημένος στις πεποιθήσεις του και δεν ξέρει πώς να αλλάξει , με αποτέλεσμα να επαναλαμβάνει επ’ άπειρον τα ίδια λάθη .

Σε κλινικό επίπεδο , η βλακεία είναι η χειρότερη ασθένεια , γιατί είναι αθεράπευτη . Ο βλάκας έχει την τάση να επαναλαμβάνει πάντα την ίδια συμπεριφορά , γιατί δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί τη ζημιά που προκαλεί και συνεπώς δεν μπορεί να αυτοδιορθωθεί . Αυτός είναι και ο ορισμός της Σχιζοφρένειας , «η επανάληψη της βλακείας» .

2ο. Η βλακεία είναι μεταδοτική . Το πλήθος , δηλαδή , συμπεριφέρεται με περισσότερο βλακώδη τρόπο από τα μεμονωμένα άτομα που το συνθέτουν . Αυτό εξηγεί γιατί ολόκληροι λαοί (όπως η ναζιστική Γερμανία και η φασιστική Ιταλία) μπορούν εύκολα να χειραγωγηθούν , ώστε να επιδιώκουν τρελούς σκοπούς . Αυτό το φαινόμενο είναι ιδιαίτερα γνωστό στην ψυχολογία . Η συναισθηματική μετάδοση , που είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της ομάδας , μειώνει την κριτική ικανότητα. Παρατηρείται τότε η «πόλωση της λήψης αποφάσεων» : επιλέγεται η πιο απλή λύση , που συνήθως είναι και η λιγότερο έξυπνη .

3ο. Εκτός από το πλήθος , υπάρχει και ένας άλλος παράγοντας που γιγαντώνει τη βλακεία : η εξουσία . «Η εξουσία αποβλακώνει» , έγραψε ο Γερμανός φιλόσοφος Φρίντριχ Νίτσε . Τα άτομα που έχουν εξουσία τείνουν να πιστεύουν ότι , ακριβώς επειδή έχουν εξουσία , είναι οι καλύτεροι , οι πιο ικανοί , οι πιο έξυπνοι , οι πιο σοφοί από όλη την ανθρωπότητα . Εξάλλου , περιστοιχίζονται από αυλικούς , οπαδούς και κερδοσκόπους , που ενισχύουν διαρκώς αυτή την ψευδαίσθηση . Με αυτό τον τρόπο όποιος βρίσκεται στην εξουσία καταλήγει να διαπράττει κατά γενική ομολογία τις μεγαλύτερες ανοησίες .»

 

Καταχωρίσθηκε στὴν κατηγορία Άρθρα. Φυλάξτε τὸν μόνιμο σύνδεσμο στὰ ἀγαπημένα σας.

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

Αὐτὸς ὁ ἱστότοπος χρησιμοποιεῖ τὸ Akismet γιὰ νὰ μειώσει τὰ ἀνεπιθύμητα μηνύματα. Μάθετε τί συμβαίνει μὲ τὰ δεδομένα τῶν σχολίων σας.